Məzmun iqtisadiyyatı e-ticarətə nə deyir?
Son xəbərlərdə Amazon rəhbərliyinin Prime Video gəlirlərinin uzunmüddətli artım potensialı ilə bağlı açıqlaması diqqət çəkir. Buradakı əsas nəticə təkcə film və ya reklam gəliri deyil: istifadəçinin diqqətini qazanmaq, həmin diqqəti rahat təcrübə ilə saxlamaq və müxtəlif gəlir kanallarını əlaqələndirmək rəqəmsal biznes modelinin mühüm hissəsidir.
Bu yanaşma Azərbaycan şirkətləri üçün də praktik məna daşıyır. İstifadəçi məhsulu sosial şəbəkədə, axtarış sistemində, videoda və ya tanış tövsiyəsində kəşf edə bilər. Lakin araşdırma, seçim, sifariş və sifarişdən sonrakı ünsiyyət qırıq-qırıq olarsa, maraq satışa çevrilmir. Yaxşı qurulmuş e-ticarət veb saytı məhsul kataloqu olmaqla kifayətlənmir; o, biznesin məzmununu, satış prosesini və əməliyyat məlumatlarını vahid müştəri təcrübəsində birləşdirir.
Bu, xüsusilə çox məhsullu pərakəndə bizneslər, distribyutorlar, istehsalçılar, təhsil, gözəllik, ev əşyaları və B2B sifariş modelində çalışan şirkətlər üçün aktualdır. Məqsəd ziyarətçini tələsik qərara sövq etmək deyil. Məqsəd onun suallarını lazımi anda cavablandırmaq, düzgün məhsulu tapmasını asanlaşdırmaq və alış üçün aydın növbəti addım təqdim etməkdir.
Satışa aparan yol məhsul səhifəsindən əvvəl başlayır
Bir çox şirkət onlayn mağaza layihəsini məhsul şəkilləri və səbət funksiyası ilə məhdudlaşdırır. Halbuki alıcının qərarı məhsul səhifəsinə çatmazdan əvvəl formalaşmağa başlayır. İnsanlar “necə seçməliyəm?”, “bu məhsul mənim ehtiyacıma uyğundurmu?”, “çatdırılma necədir?” və ya “biznesim üçün toplu sifariş mümkündürmü?” kimi suallara cavab axtarırlar.
Buna görə saytın arxitekturasında informasiya niyyəti ilə alış niyyəti ayrılmamalıdır. Məsələn, məhsul kateqoriyası səhifəsi sadəcə kartlar siyahısı yox, düzgün seçim üçün qısa meyarlar da verməlidir. Məhsul səhifəsində texniki göstəricilər, istifadə sahəsi, ölçü və ya uyğunluq barədə dəqiq məlumat olmalıdır. Mürəkkəb məhsullarda müqayisə cədvəli və ya tez-tez verilən suallar qərar vermə yükünü azaldır.
Məzmunun kommersiya funksiyasını müəyyənləşdirin
Hər məqalə və ya video birbaşa satış çağırışı daşımalı deyil. Amma hər məzmun vahidinin biznes məqsədi olmalıdır. Məsələn:
- maarifləndirici bələdçi yeni müştərinin əsas sualını cavablandıra bilər;
- kateqoriya izahı istifadəçini uyğun məhsul qrupuna yönləndirə bilər;
- istifadə təlimatı satınalmadan sonra dəstək sorğularını azalda bilər;
- toplu alış səhifəsi korporativ müştərinin sorğu göndərməsi üçün aydın çərçivə yarada bilər;
- mövsümi seçimlər kampaniya məhsullarını məntiqi kontekstdə təqdim edə bilər.
Məzmunun dili şirkətin real satış və dəstək komandalarının aldığı suallara əsaslanmalıdır. Bu sualların toplanması üçün satış zəngləri, mesajlar, qaytarma səbəbləri, sayt daxili axtarış sorğuları və sifariş qeydləri faydalı mənbədir. Təxminlərə deyil, real suallara əsaslanan məzmun daha faydalı olur.
E-ticarət veb saytı üçün kritik istifadəçi təcrübəsi
İstifadəçinin diqqətini qazanmaq çətindir, itirmək isə çox asandır. Yavaş açılan səhifə, anlaşılmaz filtr, görünməyən çatdırılma şərti və ya qeydiyyata məcbur edən ödəniş mərhələsi alış prosesini dayandıra bilər. Buna görə funksiyaları ayrıca deyil, tam sifariş ssenarisi kimi yoxlamaq lazımdır.
Axtarış və filtr alıcının qərar alətidir
Geniş çeşiddə məhsul təqdim edən şirkətlər üçün axtarış sadə əlavə funksiya deyil. İstifadəçi məhsulun tam adını bilməyə, yazılışda səhv etməyə və ya yalnız bir xüsusiyyətlə axtarmağa bilər. Axtarış nəticələri uyğun kateqoriyanı, məhsulu və mümkün olduqda alternativ ifadələri nəzərə almalıdır. Filtrlər isə məhsul növünə uyğun qurulmalıdır: ölçü, marka, təyinat, material, qiymət aralığı və ya texniki parametr hər sahədə eyni deyil.
Filtrlərin sayı çox olduqda da problem yaranır. Əsas prinsip budur: yalnız alış qərarını həqiqətən dəyişən seçimləri göstərin. Mobil ekranda filtr paneli aydın açılmalı, seçilən meyarlar görünməli və nəticəni yeniləmək rahat olmalıdır.
Məhsul səhifəsində qeyri-müəyyənliyi azaldın
Məhsul haqqında məlumat parçalanmış, köhnəlmiş və ya ziddiyyətlidirsə, güvən zəifləyir. Səhifədə məhsulun adı, vizualı, mövcud variantları, əsas xüsusiyyətləri, qiymət məntiqi, stok vəziyyəti, çatdırılma və dəyişdirmə şərtləri ardıcıl göstərilməlidir. Məlumat çatışmayan yerdə “əlaqə saxlayın” yazmaq əvəzinə, alıcının hansı sualı verəcəyini əvvəlcədən düşünmək daha doğrudur.
B2B satışlarda fərdi qiymət, minimum sifariş miqdarı, hesab-faktura tələbi və təkrar sifariş kimi ssenarilər ayrıca nəzərə alınmalıdır. Pərakəndə alıcı üçün rahat olan proses korporativ alıcı üçün kifayət etməyə bilər. Hər iki auditoriya varsa, giriş nöqtələri və sorğu formaları məqsədə uyğun ayrılmalıdır.
Ödəniş, logistika və məlumatlar vahid prosesdir
Onlayn alış yalnız “sifarişi tamamla” düyməsinə basmaqla bitmir. Sifarişin qəbul olunması, ödənişin statusu, stokun təsdiqi, çatdırılma məlumatı və müştəriyə bildirişlər bir-birinə bağlıdır. Bu hissələr əl ilə idarə edilirsə, səhv, gecikmə və eyni məlumatın təkrar daxil edilməsi riski artır.
Layihədən əvvəl biznes aşağıdakı prosesləri xəritələndirməlidir:
- sifariş daxil olduqda onu kim və hansı qayda ilə yoxlayır;
- stok məlumatının mənbəyi haradır və nə qədər tez yenilənir;
- çatdırılma zonaları, müddətləri və tarifləri necə müəyyən olunur;
- ödəniş uğursuz olduqda və ya sifariş ləğv ediləndə nə baş verir;
- qaytarma, dəyişdirmə və dəstək sorğuları hansı kanaldan idarə olunur;
- təkrar müştərinin sifariş tarixçəsi və münasib qiymət şərtləri necə saxlanılır.
Bu cavablar texniki tapşırığın əsasını yaradır. Saytın dizaynı nə qədər səliqəli olsa da, arxadakı əməliyyat prosesi qeyri-müəyyəndirsə, komanda əlavə əl işi ilə üzləşəcək. Zərurət yarandıqda e-ticarət sistemi anbar, mühasibat, CRM və ya daxili sifariş prosesləri ilə düşünülmüş şəkildə əlaqələndirilə bilər. Əlaqələndirmə yalnız texniki imkan kimi deyil, konkret vaxt itkisini və təkrarlanan əməliyyatı azaltmaq məqsədi ilə planlanmalıdır.
Ölçmədən inkişaf etdirmək mümkün deyil
Sayt istifadəyə verildikdən sonra iş bitmir. Komanda hansı kateqoriyaların maraq yaratdığını, istifadəçilərin hansı addımda çıxdığını və hansı axtarışların nəticəsiz qaldığını mütəmadi izləməlidir. Bunun üçün əvvəlcədən ölçmə planı hazırlanmalıdır. Sadəcə ümumi ziyarətçi sayına baxmaq kifayət deyil.
Praktik göstəricilər arasında məhsul baxışından səbətə keçid, səbətdən sifarişə keçid, daxili axtarışdan sonra davranış, filtr istifadəsi, ödəniş səhvləri, sifarişin işlənmə müddəti və təkrar alışlar yer ala bilər. Rəqəmləri ayrı-ayrılıqda deyil, istifadəçi ssenariləri ilə birlikdə şərh edin. Məsələn, bir kateqoriyaya çox baxış gəlib sifariş azdırsa, səbəb qiymət, məlumatın yetərsizliyi, çatdırılma şərti və ya texniki problem ola bilər.
Rəqəmsal mağazanın gücü yalnız ziyarətçi cəlb etməkdə deyil, istifadəçiyə düzgün qərar vermək üçün lazım olan aydınlığı yaratmaqdadır.
Başlamaq üçün prioritet plan
Yeni e-ticarət veb saytı qurarkən bütün funksiyaları ilk mərhələyə toplamaq layihəni ləngidə bilər. Əvvəlcə biznes üçün ən dəyərli məhsul qruplarını, əsas alıcı tiplərini və kritik sifariş ssenarilərini seçin. Sonra məlumat keyfiyyətini yoxlayın: məhsul adları, kodlar, şəkillər, qiymətlər, variantlar və stok qaydaları hazır olmalıdır.
Növbəti mərhələdə mobil istifadə, sürətli axtarış, məhsul səhifəsi, səbət, ödəniş və sifariş bildirişləri kimi əsas yolu sınaqdan keçirin. Daha sonra loyallıq mexanizmləri, fərdi təkliflər, əlavə inteqrasiyalar və geniş məzmun bölmələri real istifadə məlumatlarına əsasən prioritetləşdirilə bilər.
Texniki və biznes tələblərini bir sənəddə toplamaq istəyən şirkətlər üçün e-ticarət həlləri üzrə planlama mərhələsi faydalı başlanğıc ola bilər. JedanSoft bu prosesdə dizayn, satış ssenarisi və korporativ proseslərin uyğunlaşdırılmasına xidmət tərəfdaşı kimi yanaşa bilər.
Tez-tez verilən suallar
E-ticarət veb saytı ilə sadə məhsul kataloqunun fərqi nədir?
E-ticarət saytı məhsul seçimi, səbət, sifariş, ödəniş və sifarişin izlənməsi kimi alış prosesini dəstəkləyir. Kataloq isə əsasən məhsul məlumatını göstərir və sifarişi başqa kanala yönləndirə bilər.
Onlayn mağazada hansı məhsul məlumatları vacibdir?
Dəqiq ad, şəkil, xüsusiyyətlər, variantlar, qiymət, stok statusu, çatdırılma və dəyişdirmə şərtləri əsas məlumatlardır. Mürəkkəb məhsullarda uyğunluq və istifadə sahəsi də izah edilməlidir.
E-ticarət saytını istifadəyə verdikdən sonra nəyi izləmək lazımdır?
Səbətə əlavə etmə, sifarişin tamamlanması, daxili axtarış, filtr istifadəsi, ödəniş mərhələsində çıxışlar və sifarişin işlənmə müddəti istifadəçi təcrübəsindəki problemləri aşkar etməyə kömək edir.
Növbəti addım
e-ticarət veb saytı ilə bağlı layihənizi Veb saytların hazırlanması komandası ilə planlaşdırın. Tələbinizi dəqiqləşdirmək üçün JedanSoft-a müraciət edin.
