İnvestisiya xəbəri məhsul dəyərinin yeganə göstəricisi deyil
Texnologiya bazarında son günlər diqqət çəkən bir hadisə baş verdi: bir startap barədə ictimai tənqiddən qısa müddət sonra həmin şirkət yeni investisiya və müsbət dəstək aldı. Bu tip xəbərlər bir daha göstərir ki, məhsulun bazardakı qavranılması, investorların münasibəti və real biznes dəyəri həmişə eyni məna daşımır.
Azərbaycan şirkətləri üçün buradakı əsas nəticə sadədir: mobil tətbiq hazırlanması qərarı trendə, rəqibin tətbiq buraxmasına və ya xarici bazardakı maliyyələşmə xəbərinə əsaslanmamalıdır. Tətbiq yalnız konkret müştəri problemini həll etdikdə, əməliyyat yükünü azaltdıqda və ya satış prosesini rahatlaşdırdıqda dəyər yaradır.
İnvestisiya məhsulun inkişaf imkanlarını genişləndirə bilər, amma istifadəçinin tətbiqə qayıdacağını, əməkdaşların sistemi qəbul edəcəyini və biznes prosesinin daha səmərəli olacağını avtomatik sübut etmir. Buna görə rəhbərlər ilk növbədə bu sualı verməlidir: tətbiqimiz hansı işi bu gün olduğundan daha sürətli, aydın və nəzarətli görəcək?
Yaxşı mobil məhsul təqdimatda deyil, gündəlik iş prosesində öz faydasını göstərir.
Tətbiq ideyasını biznes probleminə çevirin
Bir çox layihə geniş funksiya siyahısı ilə başlayır: qeydiyyat, çatdırılma izləmə, bildirişlər, bonus sistemi, hesabatlar və inteqrasiya. Lakin bu siyahı hələ məhsul strategiyası deyil. Əvvəlcə problemin özünü dəqiqləşdirmək lazımdır.
Məsələn, pərakəndə satış şirkətində müştərilər təkrar sifarişi rahat verə bilmirsə, əsas məqsəd sifariş yolunu qısaltmaq ola bilər. Xidmət şirkətində sahə əməkdaşlarının tapşırıqları gec yeniləməsi müşahidə edilirsə, prioritet iş tapşırığının qəbulu, statusun dəyişdirilməsi və rəhbərin nəzarət paneli olmalıdır. İstehsal və ya distribusiya biznesində isə anbar qalığının, sifarişin və çatdırılmanın eyni məlumat mənbəyindən izlənməsi daha vacib ola bilər.
Başlanğıc suallar
- İstifadəçi hansı addımda vaxt itirir və ya səhv edir?
- Bu problemi indi hansı üsulla həll edir: zəng, mesajlaşma, cədvəl, kağız forma?
- Tətbiqdən əsasən müştəri, əməkdaş, tərəfdaş, yoxsa rəhbər istifadə edəcək?
- İlk versiyanın həll etməli olduğu birinci prioritet nədir?
- Layihənin nəticəsini hansı göstərici ilə izləmək mümkündür?
Bu suallara yazılı cavab verilmədən başlanmış layihədə funksiyalar sonradan nəzarətsiz artır. Nəticədə ilkin büdcə və vaxt planı çətin idarə olunur, istifadəçi isə əsas funksiyanı tapmaqda çətinlik çəkir.
İlk versiyanı minimum deyil, məqsədli edin
İlk məhsul versiyası bəzən sadəcə az funksiyalı tətbiq kimi başa düşülür. Əslində ilkin versiya istifadəçinin əsas işi tamamlaya bildiyi, biznesin isə nəticəni müşahidə edə bildiyi həll olmalıdır. Funksiyaların az olması məqsəd deyil; vacib olan onların bir iş axınını sona qədər əhatə etməsidir.
Məsələn, B2B sifariş tətbiqində yalnız məhsul kataloqunu göstərmək kifayət etməyə bilər. İstifadəçi məhsulu seçir, sifariş yaradır, statusu görür və lazım olduqda dəstək üçün müraciət edirsə, axın tamamlanır. Əks halda tətbiq şirkətin mövcud telefon və mesajlaşma prosesinə əlavə yük yarada bilər.
İlkin versiyada prioritetləşdirin
- Əsas istifadəçi ssenarisini seçin. Bir istifadəçinin ən vacib işi hansı ardıcıllıqla gördüyünü müəyyən edin.
- Məcburi məlumatları ayırın. Qeydiyyat və sifariş formalarında yalnız qərar və əməliyyat üçün zəruri sahələri saxlayın.
- İstisnaları qeyd edin. Sifariş ləğv ediləndə, internet kəsiləndə və ya məlumat uyğunsuz olduqda prosesin necə işləyəcəyini əvvəlcədən düşünün.
- Sonrakı mərhələyə saxlanacaq funksiyaları yazın. Bonus mexanikası, geniş analitika və əlavə fərdiləşdirmələr əsas axın yoxlanıldıqdan sonra planlana bilər.
Bu yanaşma rəhbərliyə layihənin nə üçün hazırlandığını aydın izah etməyə, komandaya isə dəyişiklik tələblərini daha obyektiv qiymətləndirməyə kömək edir.
Texniki seçim biznes prosesindən ayrılmamalıdır
iOS və Android üçün tətbiqin necə hazırlanacağı funksional tələblərdən, mövcud sistemlərdən, təhlükəsizlik ehtiyaclarından və gələcək inkişaf planından asılıdır. Native və cross-platform yanaşmaları arasında seçim yalnız sürət və ya ilkin görünüş üzərindən verilməməlidir. Məsələn, cihazın xüsusi imkanlarından intensiv istifadə, mürəkkəb offline rejim və ya yüksək performans tələbi texniki qərara təsir edir.
Daha vacib məsələ tətbiqin şirkətin mövcud məlumatları ilə əlaqəsidir. CRM, ERP, anbar, mühasibat və ya sifariş sistemində olan məlumat mobil tətbiqdə fərqli görünürsə, istifadəçi etibarını tez itirə bilər. Buna görə inteqrasiya üçün məlumat sahibləri, məlumatın yenilənmə tezliyi, səlahiyyətlər və xətaların emalı layihənin əvvəlində razılaşdırılmalıdır.
Mobil tətbiqdə istifadəçi roluna görə giriş hüquqları da aydın olmalıdır. Satış əməkdaşı yalnız öz müştərilərini, rəhbər komandanın ümumi göstəricilərini, tərəfdaş isə yalnız ona aid sifarişləri görməlidir. Belə məhdudiyyətlər sonradan əlavə edilən detal deyil, məhsul məntiqinin bir hissəsidir.
İstifadəçi təcrübəsini ölçülə bilən nəticə ilə bağlayın
Tətbiqin yüklənməsi və ya qeydiyyat sayı təkbaşına uğur meyarı deyil. Korporativ həllərdə əsas sual istifadəçinin hədəf əməliyyatı yerinə yetirib-yetirməməsidir. Müştəri sifarişi tamamlayırmı? Sahə əməkdaşı tapşırığı vaxtında bağlayırmı? Dəstək komandası təkrarlanan sorğuları daha az əl ilə emal edirmi?
Layihə başlamazdan əvvəl bir neçə ölçü seçmək faydalıdır. Bunlara sifarişin tamamlanma faizi, sorğunun emal müddəti, təkrar daxilolma, dəstəyə yönələn müraciətlərin mövzusu və ya əməkdaşın əməliyyatı bitirmə vaxtı daxil ola bilər. Göstəricilər biznesdən biznesə dəyişir; əsas şərt onların ilkin problemlə birbaşa əlaqəli olmasıdır.
İlk buraxılışdan sonra real istifadəçilərin davranışına baxmaq vacibdir. İstifadəçinin hansı ekranda dayandığı, hansı formanı yarımçıq qoyduğu və hansı sualı tez-tez verdiyi yeni funksiyadan daha qiymətli siqnal ola bilər. Bu məlumatlar əsasında məhsul planı yenilənməlidir.
Layihə idarəetməsi: qəbul meyarları və sahiblik
Uğurlu mobil tətbiq hazırlanması yalnız dizayn və proqramlaşdırma işi deyil. Biznes tərəfdən qərar verən şəxs, gündəlik prosesin sahibi və texniki əlaqələndirici müəyyən edilməlidir. Əks halda hər şöbə fərqli tələb irəli sürür, prioritetlər dəyişir və qərarlar gecikir.
Hər funksiya üçün sadə qəbul meyarı yazmaq faydalıdır. Məsələn, istifadəçi sifarişi yaradanda məcburi sahələr yoxlanılır, sifariş nömrəsi yaranır, məsul əməkdaşa bildiriş gedir və status tətbiqdə görünür. Bu cür konkret təsvir həm biznes gözləntisini, həm də yoxlama prosesini aydınlaşdırır.
Layihədə peşəkar icra tərəfdaşı seçilərkən texnologiya adlarından əvvəl bu suallara diqqət yetirin: komanda biznes tələblərini necə sənədləşdirəcək, dəyişiklikləri necə qiymətləndirəcək, test ssenarilərini kim təsdiqləyəcək və buraxılışdan sonra hansı proseslə dəstək göstərəcək? JedanSoft-un mobil tətbiq hazırlanması xidməti bu mərhələləri biznes məqsədi, istifadəçi ssenarisi və texniki icra arasında əlaqələndirməyə yönələ bilər.
Nəticə: səs-küy deyil, davamlı istifadə əsasdır
Xarici bazardakı mübahisələr, maliyyələşmə xəbərləri və populyar texnologiyalar ilham verə bilər. Amma yerli biznes üçün dəyər tətbiqin nə qədər müzakirə olunmasında deyil, gündəlik əməliyyata nə qədər düzgün daxil olmasındadır.
Doğru başlanğıc konkret problem, məhdud və tamamlanan ilk ssenari, məlumat sistemləri ilə aydın inteqrasiya və ölçülə bilən nəticədir. Bu əsaslar qurulduqda tətbiq yalnız rəqəmsal vitrin deyil, şirkətin xidmət keyfiyyətini və daxili koordinasiyasını inkişaf etdirən işlək alətə çevrilir.
Tez-tez verilən suallar
Mobil tətbiq hazırlamağa nə vaxt başlamaq lazımdır?
Müştəri və ya əməkdaşın təkrarlanan, vaxt aparan bir problemi olduqda və həmin problemi mobil ssenari ilə sadələşdirmək mümkün olduqda başlamaq məntiqlidir.
İlk versiyada neçə funksiya olmalıdır?
Dəqiq say yoxdur. İlk versiya əsas istifadəçi ssenarisini əvvəlindən sonuna qədər tamamlamaq üçün kifayət edən funksiyaları əhatə etməlidir.
Mobil tətbiq mövcud ERP və CRM ilə inteqrasiya oluna bilərmi?
Bəli, texniki imkanlar və məlumat strukturu uyğun olduqda inteqrasiya planlaşdırıla bilər. Məlumat sahibləri, giriş hüquqları və yenilənmə qaydaları əvvəlcədən müəyyən edilməlidir.
Növbəti addım
mobil tətbiq hazırlanması ilə bağlı layihənizi Veb saytların hazırlanması komandası ilə planlaşdırın. Tələbinizi dəqiqləşdirmək üçün JedanSoft-a müraciət edin.
